EPHESUSUN KURULUŞ EFSANESI [3 Sayfa]


Ephesusun Kuruluş Efsanesi Tarihçi Atheneusa bakılırsa Atinanın efsane kralı Kodrosun av tutkunu oğlu Androklos, Ephesus ve çevresinden çok etkilenmiş ve bu güzel yeri görür görmez yerleşmeye karar vermiş. Ama bir de, o çağlarda sözlerine çok güvenilen kâhinlerin görüşünü almak istemiş. Androklosun arkadaşlarından biri hemen Delphoideki kehanet merkezine gitmiş. Kâhin kadın, gencin yüzüne şöyle bir bakmış ve Bu yeri size bir balık işaret edecek bir domuz da yol gösterecek! diye konuşmuş. Kâhin kadının söyledikleri Androklosla arkadaşlarının kafasını iyice karıştırmış. Ama gençler gezilerini sürdürmüşler. Bir akşam, tuttukları canlı balıkları kızartmaya hazırlanırlarken, biri çalıların arasına fırlayıvermiş. Bu sırada da ateşin kızılından, balığın can havlinden ürken bir yaban domuzu çılgınca koşmaya başlamış. Androklos da okunu ve yayını kaparak hızla domuzun peşinden koşmuş. Av tutkunu oğul, yayını çekerek, domuzu kıstırdığı korulukta hemen yere sermiş. Ve ardından da Ephesusu buraya kurmaya karar vermiş. Başka ilkçağ kaynaklarına göre de Ephesusun kurucusu, efsanelerin savaşçı kadınları Amazonlar. İskenderiyeli şair Kallimakhos ise Artemis için yazdığı övgüde Amazonların Ephesus kıyısında tanrıçaya bir heykel dikdiklerinden ve çevresinde savaş dansı yaptıklarından söz ediyor. Strabon da Ephesus adının bir Amazonun adından geldiğini aktarıyor. Efes Antik Tiyatrosu. Efes’in iyi korunmuş yapılarının en büyüğü ve en etkileyicisi tiyatrodur. Genişliği 145 m. ve oturma yerlerinin yüksekliği 30 m. olan bu mermer yapı, şüphesiz Roma Çağında çok güzeldi. Kuşadasından Efes ören yerine yaklaşırken görülen tiyatronun, günümüzdeki kalıntıları da çok göz alıcıdır. Tiyatro ilk kez Hellenistik Dönemde inşa edilmeye başlanmış daha sonra İmparator Claudius (M.S. 41-54) zamanında genişletilmiş, İmparator Trajanın (M.S. 98-117) döneminde tamamlanmıştır. Skenenin ilk iki katı İmparator Neron (M.S. 54-68) zamanında yapılmış, üçüncü kat ise olasılıkla M.S. 2. yüzyılın ortasında eklenmiştir. Auditoriumda 24.000 kişilik oturacak yer bulunuyordu. Sahnenin ölçüleri 25 x 40 mdir ve auditoriumun en üst sırası orkestra düzeyinden 30 m. yüksekliktedir. Roma Çağından olan sahnenin içinde Hellenistik Dönem tiyatrosunun skenesine ait parçaİar bulunmuş ve böylece yapının o devirdeki düzeni ve biçimi konusunda bazı önemli bilgiler elde edilmiştir. Hellenistik Dönemde oyuncular orkestrada, Roma Çağında ise proskenionun üstünde oynuyorlardı. Mermer Yol . Efes Artemis Tapınağından başlayan önce Vedius Gymnasionunu ve stadyumu geçerek tiyatronun batısı ile agoranın doğusundan ilerleyen ve kütüphanenin önünden doğuya kıvrılarak devlet agorasına çıkan, arkasından da Magnesia Kapısından itibaren kuzeye yönelip tekrar Artemis Tapınağına varan kutsal bir yol bulunuyordu. Görüldüğü üzere bu yol, aynı zamanda kentin ana caddesi idi. Yol çeşitli dönemlerde birçok bölümlerinde onarım ve değişiklik geçirmiştir. Yolun, tiyatronun güneyinden başlayarak ticaret agorası boyunca uzanan kesimini M.S. 5. yüzyılda yaşamış olduğu düşünülen Eutropios adlı bir kişi, büyük mermer plakalarla döşetmiştir. Bugün bile göze çok hoş görünen bu mermer cadde, arabalara ayrılmıştı. Caddenin doğusunda günümüzde, Geç Roma Dönemine ait bir kolonadın kalıntıları, batısında ise Neron döneminde (M.S. 54-68) inşa edilen ve aşağıda söz konusu edilecek olan agoranın Dor düzeninde ve rustika tarzındaki stoası ile 1,70 m. yüksekliğindeki kaide duvarı uzanmaktadır. Bu Dor düzenindeki kolonadın kuzey ve güney ucunda, anılan caddeye inen birer merdiven bulunuyordu. Yayalar bu merdivenlerden kolonada çıkıyor ve sütunlar arasında yürüyorlardı. Celsus Kütüphanesi. Efesin bugün için en önemli yapılarından biri hiç şüphe yok ki Celsus Kütüphanesidir. Birçok mimarlık parçasının iyi korunmuş olarak ele geçtiği Celsus Kütüphanesinin onarım çalışmalarına 1970 yılında Arkeolog W.M. Strocka ve Yüksek Mimar F. Hueber tarafından başlanılmış ve bu çalışma 1978 yılı Eylül ayında, kütüphanenin görkemli ön yüzünün [Ödev İndir]