DUHA KOCA OĞLU DELİ DUMRUL DESTANI İNCELEMESİ [3 Sayfa]


DUHA KOCA OĞLU DELİ DUMRUL DESTANI İNCELEMESİ 1. Olay Örgüsü Deli Dumrul adlı genç kuru bir çayın üzerine köprü yaptırır ve gelip geçenden haraç alır. Köprünün yanında bir er ölür. Deli Dumrul da Allah’a yakarır, yiğidin canını geri alacağım der. Yiğidi öldürenin Azrail olduğunu öğrenir ve ona meydan okur. Bundan hoşlanmayan Allah da Azrail’e Deli Dumrul’un canını almasını emreder. Deli dumrul Azraille başa çıkamayınca Allah’a yalvarıp yakarır. Allah da Deli Dumrul’u kendi canı yerine bir can bulması şartıyla bağışlar. Anne ve babası can vermeyi reddederler. Helalliği ise canını Deli dumrul için feda etmeye razıdır. Bunun üzerine Deli Dumrul bunu kabullenemez ve tanrıdan alacaksa herikisinin de canını almasını ister. Sözleriyle Allah’ı etkiler. Bunun üzerine tanrı Deli Dumrul’un anne ve babasının canlerını alıp, ona ve karısına 140 yıl can bağışlar. 2. Kişiler Şeması 3. Kişi Çözümleme Deli Dumrul: Güçlü, herşeyi kaba kuvvetle çözümleyebileceğini düşünen evli, iki çocuk babası yiğit bir bey oğlu. Ölümle karşılaşıncaya kadar korkusuz görünen, canı tatlı bahadır, savaşçı bir karakter. Annesi: Canı oğlundan bile tatlı, iş cana gelince mala önem vermeyen zengin bey karısı. Babası: Ak sakallı, yaşlı, tatlı canı söz konusu olunca mala kıymet vermeyen zengin bir bey ve vefasız bir baba. Helalliği(Karısı): Deli Dumrul için canına kıyabilen, maddiata önem vermiyen eşine sadık, iki çocuk annesi, varlıklı bir kadın. Allah: Herşeyin üstünde, esirgeyen, bağışlayan, iyinin yanında yer alan, her türlü günahı bağışlayabilen ama saygısızlığı affetmeyen doğa üstü evrenin hakimi güç. Azrail: Doğa üstü güçlü olduğunun farkında, ak sakallı, fersiz gözlü ve Allah’ın emir kulu. Bu destnda Müslümanlık’a aykırı olarak kısmen Azrail’in tanımı yapılmış. 4. Kişi Karşılaştırması Canı tatlı Canına kıyabilen Varlıklı Emir veren Emir alan Yüzeysel sevgi Kendinden güçlüden korkuyor Deli Dumrul        Annesi        Babası        Karısı        Allah        Azrail        5. Çatışmalar Deli Dumrul – Azrail  Güç çekişmesi Öldürmek – Bağışlamak  Fikir çatışması Can sevgisi – Eş sevgisi  Fikir çatışması Can sevgisi – Oğul sevgisi  Fikir çatışması Mal sevgisi (değersiz) – Can sevgisi (değerli)  Fikir çatışması 6. İnsan – Zaman – Mekan Destanda Deli Dumrul zaman ve mekan yüzünden yiğit ve asi bir karaktere sahip olmuş. O zamanlarda ancak kaba kuvvetle ayakta kalınabildiği için Dumrul da böyle yetiştirilmiş. Eş ve aile sayesinde değişken bir anlayış yaratılmış. 7. Atasözleri Niteliğindeki Sözler Prof. Dr. Muharrem Ergin’in “Dede Korkut Kitabı” ndaki “Duha Koca Oğlu Deli Dumrul” adlı destanda atasözü niteliğinde hiçbir deyiş ve söz bulunmamaktadır. 8. Olay Örgüsü (nedenleri) Deli Dumrul’un egoist, bencil ve Azrail’i tanımayan biri olmasının nedeni onu iyi eğitemeyen ve onun davranışlarından sorumlu olan anne ve babasıdır. Eden bulur denildiği gibi bu hatalarını canlarıyla ödemişlerdir. Deli Dumrul’un başına gelenlerin en büyük sebebi Allah’ın birliğini tanımaması ve O’na karşı saygısızlık yapmasıdır. Başına [Ödev İndir]