ÇALIKUŞU [3 Sayfa]


ÇALIKUŞU Başlıca Şahıslar Feride: Küçük yaşta annesini ve babasını kaybetmiş, Dame de Sionda okumuş, içli, iradeli, kültürlü ve güzel genç bir kız. Kâmran: Feridenin teyzesinin oğlu. Genç ve yakışıklı bir insan. Feridenin gizli aşkı ve nişanlısı Özet Roman, Feridenin hâtıra defteridir. Feride, kendisine ya¬bancı bir şehirde, bir otel odasında hâtıralarını yazarken geriye dönerek, çocukluk ve ilk genç kızlık dönemlerini anlatır: Kendi deyimiyle bambaşka bir çocuk olan Feride, bir sü¬vari binbaşısının kızıdır. Pek küçükken önce annesini, birkaç yıl sonra da babasını kaybetmiş, Erenköy Kozyatağındaki teyzesinin himayesi altında büyümüştür. Besime Teyze onu, Nötre Dame de Sion Fransız Kız Lisesinde okutmuştur. Besime Teyzenin genç ve yakışıklı oğlu Kâmran, ciddî ve ağırbaşlı bir insandır. Feridenin çekindiği ve tatsız şakalarına muhatap edemediği Kâmran, çalıkuşuna benzeyen bu canlı, cıvıl cıvıl haşarı kızı sever. Onu sık sık okulunda ziyaret eder. Feridenin ya¬ramazlıkları tarife sığar gibi değildir. Herkes ondan yaka silker ama yine ondan kimse vazgeçemez. Çalıkuşu adı onun bu yara¬maz hallerinden dolayı takılmıştır. Kâmran, Ferideyle evlenmeyi aklına koymuştur, önce nişanlanırlar. Kâmran dört yıl için Avru¬paya gider. Bu arada Feride okulunu bitirir. Düğünden üç gün önce çarşaflı bir genç hanım, Ferideyi ziyaret ederek, İsviçrede bulunduğu sırada Kâmran’ın Münevver adında hasta bir genç ka¬dına evlenme vadinde bulunduğunu söyler. Kâmranın Münevvere yazdığı mektupları verir. Münevver de Kâmranı sevmiştir. Bunun üzerine Feride köşkten kaçar. Herkes onun yeni bir delilik icat ettiğini sana dursun, emektar bir dadının evine sığınan Feride, lise diplomasından cesaret alarak Anadoluda bir öğretmenlik is¬ter. Bunu başarır da. B.. (Bursa) vilâyetinde bir okula tâyin edilir. O günden sonra da başından geçenleri bir mektup defterine not etmeğe başlar. Kasabada boş yer olmadığı için, Ferideyi Zeyniler Köyü denilen, hiç bir öğretmenin gitmeyi kabul etmediği kuş uç¬maz kervan geçmez bir köye verirler. Orada, öğrencilerinden bir kaçı, küçük Vehbi ve bilhassa Munise, Feridenin tesellisi olur. Bütün kız çocuklarının Ayşe ya da Zehra diye adlandırıldığı bu köyde Munise adı Ferideye çok cana yakın gelmiştir. Kızı evlât edinmek ister. Munise, köylülerin sevmediği bir kötü kadının kızı¬dır. Kadın, kocasından başka bir erkeği sevdiği için, Munisenin babası, köyden başka bir kadınla evlenmiş ve anasını boşamıştır. Ara sıra gelip, kaçamak olarak kızını görmektedir. Çalıkuşu birçok zorluğu yenerek Muniseyi yanına almayı başarır. İkisi mesut bir ömür sürmeye başlarlar. O günlerde bir posta soygunu olur. Eşkıya ile jandarma arasında çıkan çatışmada yaralanan bir zabiti köy odasına getirirler. Feride orada yaşlı bir askerî doktorla tanışır. Hayrullah Bey adındaki bu doktor, böyle bir yerde, aklından bile geçmeyecek böyle bir öğretmen bulmuş olmaktan o derece şaşırır ki, işin içinde bir sır olduğunu anlar ve Feridenin daha iyi bir yere nakledilmesi için el altından gerekli te¬şebbüslere girişir. Bir teftiş sonunda Feridenin okulu kapatılır. Ve Çalıkuşu, Zeynilerden ayrılmak zorunda kalır. Vilâyet merkezin¬deki Darülmuallimata Fransızca öğretmeni tâyin edilir. Burada Şeyh Yusuf u tanır. Veremli, hassas, musikişinas bir insandır Şeyh Yusuf... Bu Şeyh Yusuf, Ferideyi ölesiye sever. Zaten veremli olan Yusuf Efendi bu ümitsiz aşkın acılarına dayanamaz ve ölür. Bu ölümden kendisini sorumlu tutan Feride, artık orada kalamayacağını anlar, yeni bir yere nakledilmesini ister. Bu sefer onu Ç.-(Çanakkale) Rüştiyesine tâyin ederler. Ç., de geçirdiği günlerden sonra, bir vapurla İzmire gelir. İzmirde Reşit Bey adında zengin birisinin çocuklarına mürebbiyelik eder. Bunlar da sıkıntılı ve acı günlerdir. Bir tesadüf eseri, Re¬şit Beyin uzaktan akrabası olduğunu öğrenir. Bir albümde Kâmranın resmini görmüştür. Reşit Beyin kızı Sabahat, Kâmranın Münevver Teyzesinin kocası olduğunu söyler. Kâmran, uzun za¬man kendi Çalıkuşunu beklemiş, o dönmeyince Münevverle evle [Ödev İndir]